Bugün değerli takipçilerime tarihi bir Roma yolundan bahsetmek istiyorum. Kanımca Romalılar tarihin gördüğü en iyi inşaat ve yapı dehalarıydılar. Yaptıkları yollar, su yolları, sarnıçlar ve daha bir çok antik yapı halen ayakta.
Bu yapıların en önmlileri hangileriydi diye bir soru gelirse, Via Appia Antica, yani Antik Appia Yolu ile başlamak lazım diye düşünürüm. Peki neden antik? Zaman içerisinde bu yola paralel giden ve aynı adı taşıyan bir de modern bir yol yapılmış, bu sebeple Antik kelimesini de yolun ismi ile berabar kullanıyoruz. Bu yol Roma Cumhuriyetinin en eski ve stratejik açıdan en önemli yollarından biridir.
Roma’yı güneydoğu İtalya’daki Brindisi’ye bağlardı. Yol, adını Samnit Savaşları sırasında M.Ö. 312’de güneye giden askeri yol olarak ilk bölümünün yapımını başlatan ve tamamlayan yüksek kademeli bir memur olan Appius Claudius Caecus’tan almıştır.
Romalılar önceleri bu yolu askeri ikmal, iletişim ve ulaşım için ana yol olarak kullanılıyordu. Appia, askerleri büyük Roma’nın dışına, daha küçük bölgelere sorunsuz taşımak için özel olarak inşa edilmişti. Romalıların inşa ettikleri ilk uzun yoldu ve Roma’dan Brindisi şehrine kadar yaklaşık 540 km. dir. Yol, Roma Forum’undan başlıyor, Porta Capena’daki Servian Duvarı, Clivus Martis’ten geçip şehri terk ederdi. Yol üzerinde atlı arabaların tekerleklerini değiştirmek, yolcuların dinlenmesini sağlamak amacı ile her 25 ile 40 km. arasında bir yapı/han bulunurdu.
Ayrıca zamanın şartlarına göre yol son derece rahat ve konforlu bir ulaşım sağlamaktaydı. Bunun bir kanıtı olarak ve yolun önemine gönderme yaparak Romalı şair Publius Papinius Statius’un “Yolların Kraliçesi” olarak betimlediği bu uzun yol; iki atlı arabanın karşıt yönlerden birbirine çarpmadan geçebileceği ya da beş askerin yan yana bir yönde sorunsuz ilerleyebileceği kadar da genişti.
Yeni ve modern yolun, eski Roma yolu üzerine yapılmaması üzerine Antik yolun bir çok bölümü halen görülmekle birlikte üzerinde bulunan bir çok antik Roma yapısı da halen ayakta olup, ziyarete açıktır veya kullanılmaktadır. Yol Roma’dan çıkana kadar halen içinde yaşanılan bir çok antik Roma mahallesinden de geçer. Ayrıca Terracina’da Ciampino ve Marino, Mondragone, Caserta ve Matera şehirlerinden de geçer. Güneyde ve bugünün İtalyasında Brindisi’ye kadar ulaştığı bilinmektedir. Ancak Appia isimli yolun bitmesi Roma Yolunun da bitmesi manasına gelmemektedir.
Yunanistan’a karşıya zamanın deniz ulaşım araçları ile geçildikten sonra halen Yunanistan’da aynı ad ile anılan ve modern bir otoyol görünümünde olan via Egnatia’ya bağlanıp Thessaloniki’ye (bugün Selanik, Yunanistan), oradan da Konstantinopolis’e (bugün İstanbul, Türkiye) ulaşan insanlık tarihinin en önemli yollarından biridir. İstanbul’un ünlü Mese Yoluda aslen via Egnatia’nın kent içindeki devamıdır. Romalıların yol ağı burada da bitmez; Antakya, Suriye, Yahudiye (bugün Filistin, İsrail) üzerinden yörelerdeki Roma varlığı düşünüldüğünde nereye gittiği tahmin etmek zor değildir. Bütün yollar Roma’ya çıkar sözü, salt bir metafor değil tarihsel bir gerçektir.
Via Appia Antica aynı zamanda Romalılar için günümüzde bir gezme, bisiklete binme ve dinleme alanı/bölgesidir. Domine quo vadis yakınlarında bisiklet kiraya veren bir noktada bulunmaktadır. Toplu taşıma ile via Appia‘ya ulaşmakta gayet basittir. Termini Ana İstasyondan Archebus isimli otobüs ile varılabilir, ayrıca yerel trenler ile Santa Maria d. Mole istasyonundan yola ulaşmak ve tüm Appia Yolu boyunca yürüyerek, teknik ismi ile SS7 yol bağlantısına kadar varmak mümkündür.
2022 yılında İtalyan Kültür Bakanlığı tüm yolun ve tüm güzergahın UNESCO dünya Kültür Mirası Listesine alınması için başvuru da bulunmuştur.
Kireçle karıştırılmış zamanın betonunun kullanılması özelliği ile de, ilk Roma yolu olduğuna inanılır. Yol halen her döneme ait anıtlarla süslüdür. M.Ö. 71’de Gladyatör Spartacus ve arkadaşlarının başlattığı ancak sonuca vardıramadığı ayaklanma ve Roma’ya karşı yenilgisinden sonra hayatta kalan 6000 kişi 200 km. kadar Appia Yolu boyunca çarmıha gerilmesi ile de ünlüdür.
Batı Roma İmparatorluğu’nun dağılması sonrasında, Papa Pius VI restorasyonunu emretmiştir.
1784’te eskisine paralel olarak yeni bir Appia Yolu inşa edildi. Yeni yol, şimdi Via Appia Antica olarak bilinen eski bölümü yanında, Via Appia Nuova adıyla anılır “Yeni Appia Yolu”.
https://maps.app.goo.gl/ipXwLA8DhaiyEh6i7
