Augustus, Res Gestae Divi Augusti & Hacı Bayram Camii ile ilgisi nedir, yazımın ikinci bölümü yayında… İyi okumalar….
Doğal olarak yazılanların halkın çoğunluğu tarafından (ne kadar okuma yazma oranı düşük olsa da) okunup anlaşılabilmesi için devlette kullanılan diller olan Latince ve Yunanca olarak yazılmalıydı. Doğal olarak ne kadar batıya gelinirse Latince, ne kadar doğuya gidilirse Antik Yunanca dilinde yazılması halkın okuması açısından daha iyi olacaktı.
Bu metinlerin bazıları gününümüze ulaşmıştır. Bunlardan en iyi korunmuş olanı 16. yüzyılda antik Ancyra’da (bugün Ankara, Türkiye) Avrupalı bir Büyükelçi tarafından fark edilmiştir. Ankara’da Hacı Bayram Camii Duvarındadir, ki tanrıça Roma’ya ve Augustus‘a adanmış eski bir tapınaktır ve camii de bu tapınağın üstüne inşa edilmiştir.
Metinde belirtildiği üzere bu eser Augustus‘un ölüm yılı olan 14 yılından çok daha önce hazırlanmış, ancak zaman içerisinde üzerinde revizeler yapılmıştır. Augustus bu çalışmayı Roma Senatosunun da onayı ile (tabii Augustus‘un baskısı ile) tapınaklara asılması, kazınması kararı ile mirasına ilave etmiştir.
Bu metinde uzun cümleler ile Augustus yaptıklarını, başarılarını kendi ağzından ve övgülerle anlatmaktadır. Halkın yaptığı işler hakkında yorumları veya muhaliflerin düşüncelerine hiç yer verilmemesi bu metnin daha çok bir propoganda malzemesi olduğunu akıllara getirmektedir. Bu sebeple yapılan/tasvir edilen işlerin gerçekten anlatıldığı gibi olup olmadığı konusunda da kesin bir kanıya varmak imkansızdır.
Buna bir örnek olarak metinde geçen, babasının (üvey babası Caesar kast edilmektedir) katillerini yakalamak ve cezalandırmak üzere tüm senatonun ortak dileği ancak kesinlikle kendi isteği ile bir ordu topladığıdır. Akla gelen soru, bu cezalandırma işi senatonun ortak isteği midir, yoksa Augustus‘un kendi inisiyatifi midir?
Yazan Metni kısaca analiz etmemiz gerekirse…
Metnin dört ana kısıma ayrılmış toplam 35 paragraftan oluştuğu görülür. Giriş ve ölümünden sonra dahil edilmiş bölümlerden oluşmuştur. Metnin ilk kısmı (2. ve 14. paragraflar arası) Augustus‘un politik başarısı & kariyeri, görev yaptığı bölgeler ve kazandığı politik başarıları içerir. İkinci kısım (15. ve 24. paragraflar arası) Augustus‘un Roma İmparatorluğu vatandaşlarına, askerlerine bağışladığı maddiyat, hububat ve toprakların listesi ile, yaptırdığı yollar, köprüler, su yolları gibi işler ve organize ettiği halkın eğlenmesi için önemli olan gladyatör oyunlarından bahseder ve bunların listesini içerir.
Augustus‘un özellikle üstüne basmak istediği ve sıkça belirttiği nokta ise, tüm bu işleri ödemelerinin Augustus‘un kendi parasından ödendiği konusudur. Tabii bir İmparatorun nereden kendi parası olabileceği, gerçekte her şeyin halktan alınan vergiler ile karşılandığı o dönem için anlatılması ve anlaşılması imkansız noktalardı.
Üçüncü kısım (25. ve 33. paragraflar arası), fetihlerini askeri hareketlerini faaliyetlerini ve yönetimi sırasında diğer halk/devletlerle nasıl ittifaklar kurabildiği ve halkını mümkün olan en barışçıl şekilde yaşattığından bahseder. Son kısım (34. ve 35. paragraflar arası) yönetimi sırasında yaşadığı özel durumları/olayları anlatır.
Ek kısım (muhakkak Augustus tarafından ısmarlanmamış, bir başka üçüncü şahıs tarafından metne dökülmüştür). Bu kanaate varmamızın ana sebebi kaleme alınma stilidir ve bir üçüncü şahıs tarafından yazıldığı hissini vermektedir. Sanki tüm yazılanların bir özetidir ve yapılan bayındırlık işlerini tekrar listeler ve bu defa rakamda belirtir. Metinde belirtildiği şekilde altıyüz Milyon Denarius’tan bahsedilmektedir. O zamanın ve bugünün alım gücünü karşılaştırmamız durumunda bahsedilen rakam yaklaşık 100 Milyar Eurodur. Bu rakamın abartılı olduğu ve halkı etkilemek için şişirtildiği aşikârdır.
Bu önemli metin tarihçiler için o dönemi anlamak için çok çok değerlidir. Bugüne Hacı Bayram Camii duvarlarında kalanlar bile tarihe ışık tutmakta ve zamanın politik durumunu, güçler savaşını, edebiyat ve yazım stilleri konusunda bizlere yol göstermektedir.
https://maps.app.goo.gl/CYSF5QZG1sZ19nUd6
